Skip to main content

Posts

Tetova News

Gjëmia e mbytur

Fatos Kongoli
Rikthimi i tij qe i ngjashëm me zgjimin nga një gjumë i thellë. Ai u ndërmend ngadalë, pohim relativ ky, kuptimet “ngadalë” apo “shpejt” në këtë rast nuk kanë vend, koha dhe hapësira nuk ekzistonin për të, rrjedhimisht as derivatet e tyre. Pati vetëm një ndijim në një çast të caktuar, kur në terr ndodhi gëzueshëm shpërthimi i një pike, e më pas hapësira zuri të zgjerohej, siç besohet te jetë zgjeruar e vazhdon të zgjerohet pambarimisht universi. Në atë shurdhëri u ngrit një jehonë tingujsh, këta ia lanë vendin një zëri, dhe zëri zuri të përsëriste një kumt, një thirrje të ngulmët, dhe ai vendosi t’i përgjigjej, dhe hapi sytë. Fillimisht mundi të vendosej në hapësirë. Më tej në kohë, meqë iu desh njëfarë kohe për të marrë me mend se ku ndodhej. E pa veten në një sallë me disa radhë ndenjësesh, ulur në skajin e njërës prej tyre, pranë një pareti të qelqtë nga dyshemeja në tavan, në rolin e murit anësor, me të ndara dritaresh. Përtej këtij muri, jo fort larg, aq sa po të zgj…
Recent posts

Kush është me Nastradinin - Nga Petro Marko (Botuar me 1945)

Çdo fytyrë shpreh edhe një jetë dhe çdo veshje shpreh edhe një kategori. Ja këtu përpara meje, kam një që shtrëngon kravatën dhe një tjetër që i fryn hirit të cigares që i bije në xhaketën e hekurosur. Përjashta kalon një, kalojnë dy, kalojnë një mijë me një mijë mënyra të veshuri. “L’habit ne fait pas le moine!” thotë frëngu, që do të thotë “Veshja nuk e bën murgun!”. Edhe unë i këtij mendimi jam. Por Nastradini thotë të kundërtën: “Qyrku e bën njerinë!” Tani nga këta një mijë që më kalojnë përpara sa për qind janë me tezën e Nastradinit? Kam parë një shok që gjer dje vishej thjeshtë, ecte thjeshtë, shoqërohej thjeshtë, dhe çdo lëvizje e tij ishte e thjeshtë. E shoh sot me kravatë shtërnguar, me pantallona të hekurosura, me një shami si lule në xhep, që mbahet na një penë e nganjë lapës, me këpucë të llustrosura, dhe…sa ka ndryshuar! Sikur nuk është ai. Kapardiset si gjel kur ecën, flet pak, ulet me kujdes se mos u prishë hekurin pantallonave dhe nuk përfill njeri. Doemos kur ky hyn në r…

Fuqia e fjalës - VEDAT KOKONA (Botuar më 1939)

VEDAT KOKONA

Që nga koha e Ifigjenës e deri në ditët t’ona fjala nuk ka humbur dhe as që ka nër mënd t’a humbasë fuqin e saj.Një ditë, në një refleks të titulluar “Mënyrë foljeje”, shkruanja: “Ndjenjat t’ona, të gjitha nuancat e psihikës s’onë shprehen me anën e të qeshurit, të qarit të kërcyerit, të kënduarit etj. Mendimet që na e përshkojnë mëndjen i rëfejmë me anën e fjalëvet që themi ose shkruajmë”.Nuk do të kthehesha prap mbi këtë subjekt, me gjith që mund të shkruhen vëllime të tëra mbi të, po të mos më kishin thënë: ç’ësht fuqija e fjalës?Ja një pyetje që na vihet shumë rrallë në jetën t’onë. Njerzit nuk ja vënë veshin kësaj pyetjeje që ësht një nga më të rëndësishmet dhe sidomos të kohës së sotçme.Nxënësve të shkollës, pothuajse gjithmonë u bëjmë po atë pyetje: ç’ësht trikëndshi? Ç’ësht rethi? Trinomi? Skënderbeu? Ali Pasha etj. Kur riten e mbarojnë shkollat ata pyesin vetveten: ç’ësht jeta? Ç’ësht vdekja? Ç’janë yjtë që këputen nëpër natë? Ç’ësht qielli? Edhe vazhdojnë vallen …

Bujaria e deputetit (Nga publicistika e Petro Markos e vitit 1936)

Publicistikë/ Pjesët janë shkëputur nga publicistika e Petro Markos e vitit 1936, e shkruar pak kohë para zgjedhjeve parlamentare. Ato janë botuar në organet e shtypit “Arbëria” dhe “Vatra”. Marrë nga libri “Ditën që rrojta unë…” Petro Marko
 Një hallexhi erdhi në Tiranë. Kishte ardhur edhe herë të tjera, disa muaj më parë, por s’ia kishte vënë njeri veshin. Iu lut deputetëve të krahinës së vet që ta shoqëronin gjer në ministri, por ata, të zënë me plot punë të tjera, u mjaftuan duke i dhënë vetëm kartëvizita për kopistët e arkivistët. Këtë radhë, hallexhiu, s’kishte nevojë për njeri. Por të tjerët kishin nevojë për të. Kur ai po shkonte në ministri, i pari deputet i krahinës së vet që e takoi, desh ta shoqëronte: -O, mirë se erdhe Mehmet Aga! -Mirë se të gjeta, bej. -Ku po shkon kështu? -Ja gjer në ministrinë e… -Po si bëhet, mor jahu, që nuk më ke thënë mua? Unë do të bëj ç’të mundem, për të të plotësuar dëshirën. Ti e di se sa jam kujdesur për popullin që përfaqësoj. -Po, mor tungjatjeta. …

Me dishepujt e Volterit - Nga Vedat Kokona

Në Tiranën e viteve tridhjetë, që kishte nja tridhjetë mijë banorë dhe jo pesëqind e ca mijë si sot, kur shkonim e nuk shkonin nja katër karroca dhe ndonjë veturë në sheshin e bashkisë, kur dilnin vetëm dy gazeta të përdtishme dhe një revistë në jave, kishtë një librari, i zoti i së cilës ishte Mit’hat Frashëri, alias, Lumo Skendo, bir i Abdylit dhe nip i Samiut dhe i Naimit. Kur mendoj se sot, në Tiranën më gjysëm milion e ca banorë, të mijërave veturave që paradojnë në karuzelin e Sheshit Skëndërbej, ku botohen me dhjetra gazeta e revista në ditë, madje edhe pornojë dhe se nuk ka një library si ajo e Lumo Skendos më shumë se gjysëm shekulli më parë, më hipën një valë hidhërimi që s’di si ta përcaktoj. Ishte një librari e bukur, vendit të së cilës s’i ka mbetur as gjurma më e vogël; jo vetëm e asaj të parës të viteve ’33 por as asaj që ishte në Rrugën Mbretnore, pranë Bela Venecias që më vonë u quajt Rruga e Barrikadave, dhe që sot dhe asaj i ka humbur vula. Sipas traditës së vendit t…

Pritmi i Shqipërisë varet nga puna e mësuesve - Mid’hat Frashëri

Retro/ Mendimi i viteve ‘30 përballë realitetit të sotëm socio-kulturor Dua më parë të uronj mësuesit e prefekturës së Durrësit dhe veçan ata të Tiranës për krijimin e lidhjes së tyne. Lidhje që do t’u premtojë të mbushin më mirë dhe me efekt më të math detyrën. Pritmi jonë varet nga puna e mësuesve, varet nga arsimi dhe edukata e djelmënisë. Në këtë edukatë të shpirtit, të mendjes dhe të zemrës dua që një pikë të inspirohetë mirë në frymë të nxanësvet. Dua të them: ndjenja e përgjegjësisë. Çdo njeri duhet të jetë i përgjegjshëm për punët dhe sjelljet e tij, të ngrerë gjithë barën e aktevet, pa vënë re ç’bën fqinji dhe shoku i tij, pa humbur kohën të shikonjë dhe të kritikonjë të afërmin. Le të kuptojmë secili prej nesh dhe të kemi si themel të edukatës përgjegjësinë personale. Është i vetmi mjet që të arrijmë ne vetë në përmirsim dhe përparim moral, e vetmja fushë që të bëjmë të rinjtë e Shqipëris’ sonë të bëhen të dobishmë e të vlefshmë. Tetë vjet më parë, kur fati i zi më shtrëngoi…

Jeta e Galileut - Dramë nga Bertolt Breht (E shqipëroi: Petro Zheji)

PERSONAZHET
Galileo Galile Andrea Sarti Zonja Sarti – ekonomja e Galileut, e ëma e Andreas Ljudoviko Marsimi – një djalosh i pasur Kuratori i universitetit të Padues Sagreto, mik i Galileut Virxhinia e bija e Galileut Ferderxhoni – punonjës thjerzash Doxhi Këshilltar Kozimo Mediçi – duke i madh i Firences Marshalli i oborrit Një teolog Një filozof Një matematikan Një damë e moshuar e oborrit Një damë e re e oborrit Një lak i dukës së madh Dy murgesha Dy ushtarë Një plakë Një prelatë trashë Dy shkencëtar Dy murgj Kardinali inkuizitor Kardinal Barberini, më vonë papa Urban i VIII Kardinali Belarmin Dy sekretarë (murgji) Dy dama të reja Filipo Muçua – dijetar Gafone – rektor i universitetit të Pizës Një këngëtar rrugësh dhe e shoqja e tij Vani – pronar i një fonderie Një nëpunës Një nëpunës i lartë Një farë individi Një murg Një fshatar Një roje kufiri Një shkronjës Burra gra fëmijë.

1.
Galileo Galilei, mësonjës i matematikës në Padua, do të demonstrojë doktrinën e re të Kopernikut mbi gjithësinë. Dhoma e varfër e Galileut në Padu…

Flurudha