Skip to main content

Tetova News

Agim VINCA - LIBËR QË ZHVIDHOS MEKANIZMIN E NJË SISTEMI REPRESIV E GRANDOMAN



Në pamundësi që të marr pjesë në përurimin e librit të mikut tim, Ylber Lilit, “tetovarit nga Tirana”, siç e pata quajtur që në takimin e parë me të, Ju përshëndes të gjithëve, kurse autorin e përgëzoj për librin dhe promovimin e tij.

Libri i pedagogut dhe publicistit të njohur, Ylber Lili, Grandomania (Tregime, skica, përsiatje), që për nga zhanri është libër mikst, i përbërë nga shkrime zhanresh të ndryshme, por me një frymë e koncept unik, si me titullin, ashtu edhe përmbajtjen e tij, e shpjegon më së miri situatën e krijuar këto ditë në Maqedoni, pas daljes në dritë të Enciklopedisë famëkeqe të AMSHA-së, në të cilën falsifikohet historia dhe fyhen shqiptarët.

Nuk është vështirë të konstatohet se kjo situatë është në radhë të parë pasojë e grandomanisë së politikës shtetërore maqedonase dhe e inferioritetit të faktorit politik shqiptar, të përçarë e vasal. Sepse ku ka grandomani më të madhe sesa të tentosh të përvetësosh historinë e të tjerëve dhe figurat më të ndritura të asaj historie dhe ku ka inferioritet më të madh sesa ta minimizosh problemin, duke e kualifikuar si “shkelje e armëpushimit” nga një “ushtar i papërgjegjshëm” i veshur me togën e akademikut?

Libri i Ylber Lilit, njeriut të mishëruar aq shumë me mjedisin shqiptar në Maqedoni dhe posaçërisht me Tetovën dhe njerëzit e saj (nuk e quajta rastësisht “tetovari nga Tirana”, kur u njohëm dy-tre vjet më parë në mjediset e hotel “Lirakut”, që shfaqen aq shpesh në shkrimet e këtij libri), mund të thuhet se e ka paralajmëruar këtë situatë absurde - botimin e një vepre enciklopedike përplot fyerje e shtrembërime për shqiptarët, prapa së cilës qëndron institucioni më i lartë shkencor i këtij vendi, Akademia Maqedonase e Shkencave dhe Arteve dhe qeveria e tij, e cila e ka financuar atë.

Ylber Lili, pedagog i gazetarisë dhe nxënës i shkollës së madhe të publicistikës shqiptare, që nga Konica e Noli e gjer tek publicistët dhe shkrimtarët më të mirë të kohës sonë, shqiptarë e botërorë, shkruan lehtë e rrjedhshëm, me dashuri për njerëzit, por pa bërë kompromis me të vërtetën. Autori i këtij libri, në shkrimet e tij të përfshira në të, vë në spikamë shumë çështje të pazgjidhura me karakter politik, shoqëror, arsimor e kulturor në IRJM dhe jep ide e sugjerime se si duhen zgjidhur ato.

Librat si ky, prandaj, do të duhej të lexohen me kujdes jo vetëm nga lexuesit e thjeshtë, nxënës, studentë, arsimtarë, intelektualë e të tjerë, por edhe nga ata që kanë marrë përsipër fatin e këtij populli të urtë e të shumëvuajtur, që s’kërkon tjetër pos lirisë, bukës, shkollës dhe prosperitetit si gjithë të tjerët.

Me shpresë se një ditë mund të them ndonjë fjalë më shumë për këtë libër dhe autorin e tij, edhe një herë Ju përshëndes përzemërsisht.

Prishtinë,

28 shtator 2009 Agim VINCA

Flurudha

Popular posts from this blog

Drejtshkrimi i 1973-shit kërkon redaktim të thellë

Profesor Mehmet Çeliku sjell një studim mbi politikat gjuhësore dhe debatet e sotme mbi rishikimin e standardit të shqipes “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe”, 1973 ka nevojë për një redaktim të thellë. Materiali ilustrues duhet zëvendësuar në një masë të konsiderueshme, duke u përditësuar me një material të ri nga stile të ndryshme, duhen hequr shumë shembuj e fjalë periferike që nuk janë të ditës a karakteristike për standardin e si rrjedhim, pa asnjë interes, duhen hequr e zëvendësuar shembujt dhe emërtimet e shumta të politizuara dhe të vjetruara të institucioneve si: kooperativa bujqësore, PPSH, Byroja Politike, Komiteti Qendror, sekretari i parë i Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë, sekretari i Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë, hidrocentrali “Lenin” ose parulla komuniste “të jetojmë, të punojmë si revolucionarë”, terma gjuhësorë të kapërcyer si nyja e prapme, përemër i pakufishëm, numëror rreshtor etj., në vend të mbaresave shquese …”. Këto janë dis…

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…