Skip to main content

Tetova News

Agim VINCA - LIBËR QË ZHVIDHOS MEKANIZMIN E NJË SISTEMI REPRESIV E GRANDOMAN



Në pamundësi që të marr pjesë në përurimin e librit të mikut tim, Ylber Lilit, “tetovarit nga Tirana”, siç e pata quajtur që në takimin e parë me të, Ju përshëndes të gjithëve, kurse autorin e përgëzoj për librin dhe promovimin e tij.

Libri i pedagogut dhe publicistit të njohur, Ylber Lili, Grandomania (Tregime, skica, përsiatje), që për nga zhanri është libër mikst, i përbërë nga shkrime zhanresh të ndryshme, por me një frymë e koncept unik, si me titullin, ashtu edhe përmbajtjen e tij, e shpjegon më së miri situatën e krijuar këto ditë në Maqedoni, pas daljes në dritë të Enciklopedisë famëkeqe të AMSHA-së, në të cilën falsifikohet historia dhe fyhen shqiptarët.

Nuk është vështirë të konstatohet se kjo situatë është në radhë të parë pasojë e grandomanisë së politikës shtetërore maqedonase dhe e inferioritetit të faktorit politik shqiptar, të përçarë e vasal. Sepse ku ka grandomani më të madhe sesa të tentosh të përvetësosh historinë e të tjerëve dhe figurat më të ndritura të asaj historie dhe ku ka inferioritet më të madh sesa ta minimizosh problemin, duke e kualifikuar si “shkelje e armëpushimit” nga një “ushtar i papërgjegjshëm” i veshur me togën e akademikut?

Libri i Ylber Lilit, njeriut të mishëruar aq shumë me mjedisin shqiptar në Maqedoni dhe posaçërisht me Tetovën dhe njerëzit e saj (nuk e quajta rastësisht “tetovari nga Tirana”, kur u njohëm dy-tre vjet më parë në mjediset e hotel “Lirakut”, që shfaqen aq shpesh në shkrimet e këtij libri), mund të thuhet se e ka paralajmëruar këtë situatë absurde - botimin e një vepre enciklopedike përplot fyerje e shtrembërime për shqiptarët, prapa së cilës qëndron institucioni më i lartë shkencor i këtij vendi, Akademia Maqedonase e Shkencave dhe Arteve dhe qeveria e tij, e cila e ka financuar atë.

Ylber Lili, pedagog i gazetarisë dhe nxënës i shkollës së madhe të publicistikës shqiptare, që nga Konica e Noli e gjer tek publicistët dhe shkrimtarët më të mirë të kohës sonë, shqiptarë e botërorë, shkruan lehtë e rrjedhshëm, me dashuri për njerëzit, por pa bërë kompromis me të vërtetën. Autori i këtij libri, në shkrimet e tij të përfshira në të, vë në spikamë shumë çështje të pazgjidhura me karakter politik, shoqëror, arsimor e kulturor në IRJM dhe jep ide e sugjerime se si duhen zgjidhur ato.

Librat si ky, prandaj, do të duhej të lexohen me kujdes jo vetëm nga lexuesit e thjeshtë, nxënës, studentë, arsimtarë, intelektualë e të tjerë, por edhe nga ata që kanë marrë përsipër fatin e këtij populli të urtë e të shumëvuajtur, që s’kërkon tjetër pos lirisë, bukës, shkollës dhe prosperitetit si gjithë të tjerët.

Me shpresë se një ditë mund të them ndonjë fjalë më shumë për këtë libër dhe autorin e tij, edhe një herë Ju përshëndes përzemërsisht.

Prishtinë,

28 shtator 2009 Agim VINCA

Popular posts from this blog

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

ANALIZË ESTETIKE E LAHUTËS SË MALCIS TË GJERGJ FISHTËS

Xhelal Zejneli


Ka të tillë që Fishtën e kanë cilësuar si figurën më të madhe dhe më të fuqishme të letërsisë shqiptare (shqipe) të gjysmës së parë të shekullit XX. Studiuesit si EqremÇabej, Benedikt Dema, Françesko Ercole, Maksimilian Lamberci, Zef Skiroi, Ernest Koliqi, Georg Shtadmyleri, Zef V. Nekaj, Xhuzepe Gradilone, Ignjac Zamputi, Tonin Çobani, Aurel Plasari etj. janë marrë me krijimtarinë letrare të Gjergj Fishtës në periudha të ndryshme: para Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht gjatë luftës, pas luftës, d.m.th. në vitet 1945-91, si dhe në periudhën e pluralizmit politik. Siç dihet, në vitet 1945-90, krijimtaria letrare e Fishtës në Shqipërinë moniste nuk ka qenë lëndë studimi e kritikës letrare shqiptare. Në periudhën në fjalë, vepra e Fishtës është studiuar në mënyrë të njëanshme dhe me kritere jashtëletrare dhe joartistike.
Me krijimtarinë e Fishtës janë marrë studiues shqiptarë, por edhe studiues të huaj, sidomos italianë, austriakë dhe gjermanë. Sipas studiuesve të sipërthë…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…