Skip to main content

Tetova News

Një zë në errësirë


Qerim SKENDERAJ

Një lehje e egërsuar më nxori vrullshëm në verandë. Po lehte qeni i fqinjit. Dukej tepër i egërsuar. Hodha sytë andej dhe nuk vura re ndonje gjë të madhe, përveç disa lëvizjeve të ngutshme nën dritën e një qiriri, që e gërvishtte errësirën si xixëllonjë. Freskia më ngopi me oksigjen dhe më pëlqeu të rrija ulur në kolltukun e vjetër.
Kishin kaluar mbi katër orë, që kur nata, veshur me mantelin e saj të zi, ishte shtruar këmbëkryq mbi lagjen rrezë kodrës. Mungesa e dritave e bënte më të fortë, më të gjithpushtetshme. Megjithatë shtëpia e fqinjit dukej e panënështruar. Drita e zbehtë e qiririt lëvizte kryq e tërthorë, si një shqetësim i verdhë që kërkonte të hidhte rrënjë bashkë me errësirën. Po ndiqja lëvizjet i tensionuar, kur zeri i një kukuvajke më mbrriti në vesh me hijen e vdekjes.
Gjatë gjithë jetës sime e kam urryer këtë zog ndjellakeq dhe në çast u rrëqetha, duke bërë edhe lidhjen me lëvizjet e alarmuara në shtëpinë e fqinjit. Kisha krijuar idenë se atë zog e kishte pjelle errësira si aleat për të mbajtur natën gjallë. Këtë mbrëmje pa drita, ndihej i mbrojtur dhe vazhdonte kukunë në qejf të vetë. Nuk e di pse po mendoja se ai zog ushqehej me vdekje. Është e vetmja qjallesë mbi tokë që i këndon vdekjes. Kukama ndoshta po trazonte edhe qenin e fqinjit, lehjet e të cilit po arrinin në kufijtë e tërbimit. Ndoshta në shtëpinë e fqinjit po ndodhte diçka e rendë, por beteja e vërtetë zhvillohej jashtë saj. Grindjen e madhe midis qenit dhe kukuvajkës po e lexoja fare qartë. Lehjet dhe kukuritjet pafund ishin vënë në dy fronte. Qeni në mbrojtje të jetës, kukuvajka në mbrojtje të vdekjes. Kukuvajka kishte aleat errësirën, qeni luftonte i vetëm. Vendosa të vihem në krah të tij.
Rrëmbeva një dorë dhe, dhe e vërvita andej nga vinte zëri i saj. U bë heshtje. Një heshtje e frikshme. Në shtëpinë e fqinjit asnjë pipëtimë. Në shtëpinë time gjithashtu. Ime shoqe u shtri pak shpejt në shtrat, se bashku me tim bir pesevjeçar, që këtë mbremje ankohej për dhimbje të lehtë koke dhe kishte pak temperaturë. Ndërkohë, edhe qeni i kishte ndalur lehjet. Unë nisa të dremis një përgjumje të turbullt mbi kolltukun e vjetër. Kjo zgjati vetëm rreth tridhjetë sekonda, sepse kënga e maces fluturuese rifilloi më kërcënuese. Tingëllonte më therëse, si e shkruar me notat e vajtimit kur përcjell dikë në varreza. U ngrita i tromaksur, por edhe i hutuar. Gjumi më kishte turbulluar, mezi u kthjellova. Hodha sytë nga shtëpia e fqinjit. Sundonte heshtje e plotë. As flaka e qiririt nuk lëvizte më. Vetëm qeni po lehte nxituar; njësoj i zemëruar, njësoj i egërsuar. U përqëndrova të dëgjoja më mirë. Zëri i natës këtë herë vinte nga një palinë ngulur në oborrin e shtëpisë sime. Bija e vdekjes po vajtonte jetën. Po e ndillte nëpër natë, për ta bëre pronë të errësirës, që pastaj t‘i këndonte fitores së arritur. Diçka si vetëtimë më krisi në kokë. Errësira m‘u bë më e zezë. Shkunda fort kokën për t‘u kthjelluar sado pak. Në oborrin e fqinjit qeni po ngjirrej së lehuri. Zëri i “maces” kumbonte më përvajshëm. Për një çast, ngriva më këmbë. Nuk dija ç’të bëja. Edhe qeni u lodh. Lehte rrallë dhe dukej se po dorzohej në betejën e ashpër, të cilën kukuvajka donte ta fitonte me çdo kusht. Më hipi gjaku në kokë. Shpejt e shpejt, ndërtova diçka në mendje dhe nisa të veproj.
U futa me kujdes në shtëpi. Pa krijuar asnjë zhurmë që të shqetësonte të shtrenjtët e mi, tashmë në gjumë të thellë, hapa arkën e veglave dhe mora elektrikun e dorës. Një tub i nikeluar me reflektor të fortë. Vajtimi i zogut të errësirës vazhdonte të shpërndante tinguj të frikshëm. Ishte një vajtim ngulmues, për ta fituar me çdo kusht betejën e natës. Po i afrohesha në majat e këmbëve. Tubin e nikeluar e mbaja prapa. Nuk doja që të zbulohesha nga reflekset e nikelit. Kur u sigurova se isha afruar në largësinë e duhur, drejtova elektrikun dhe e ndeza. Sytë e kukuvajkës i rrëzuan fenerët. Zëri iu shua. Kënga vajtuese u ndërpre. U ngrit në fluturim e verbër, e paorientuar. Drita e futi më thellë në errësirën e zezë. U përplas në murin e shtëpisë dhe ra si një topth i shpuar mbi trotuar.
E kërkova me dritë dhe e pash teksa jepte shpirt, duke përplasur krahët. Këtë herë kukuvajka kishte kënduar për vdekjen e vet.

Flurudha

Popular posts from this blog

Drejtshkrimi i 1973-shit kërkon redaktim të thellë

Profesor Mehmet Çeliku sjell një studim mbi politikat gjuhësore dhe debatet e sotme mbi rishikimin e standardit të shqipes “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe”, 1973 ka nevojë për një redaktim të thellë. Materiali ilustrues duhet zëvendësuar në një masë të konsiderueshme, duke u përditësuar me një material të ri nga stile të ndryshme, duhen hequr shumë shembuj e fjalë periferike që nuk janë të ditës a karakteristike për standardin e si rrjedhim, pa asnjë interes, duhen hequr e zëvendësuar shembujt dhe emërtimet e shumta të politizuara dhe të vjetruara të institucioneve si: kooperativa bujqësore, PPSH, Byroja Politike, Komiteti Qendror, sekretari i parë i Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë, sekretari i Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë, hidrocentrali “Lenin” ose parulla komuniste “të jetojmë, të punojmë si revolucionarë”, terma gjuhësorë të kapërcyer si nyja e prapme, përemër i pakufishëm, numëror rreshtor etj., në vend të mbaresave shquese …”. Këto janë dis…

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…