Skip to main content

Tetova News

LETËR MIQVE, NGA FRANÇOIS VILLON (1431-1463)

 
FRANÇOIS VILLON (1431-1463)

Mëshirë, mëshirë për mua, Fransuanë,
dëftoni, o vëllezër, shokë besnikë,
ditët i shkoj i mbyllur në hapsanë
e jo në ekskursione dhe piknikë,
në këtë gropë më zbritën me çikrikë,
ndaj kush nga ju pret paret me gërshërë,
shpejtoni, kush vërtet është zemërgjërë,
fëmijë, vashëz, plak apo djalosh,
aktorë, valltarë e dijetarë, të tërë,
do ta lini Vijonë këtu përposh?

Dhe ju, psaltë që dot s’ia dilni mbanë
detyrës me ata zëra aq komikë,
dhe ju, rrugaçë të grindur me paranë
dhe ju, o muzikantë me harmonikë,
mos vononi, se vajti dëm, kam frikë.
Dhe ju, poetë që, botën kur të lërë,
do t’ia qëndisni vjershat me gjilpërë,
një copë herë pasi e zvarritën osh,
e hodhën, po ju them, mu në një vërë,
do ta lini Vijonë këtu përposh?

Ngutuni ta shikoni fukaranë,
ju, njerëz të mëshirshëm dhe fisnikë,
që mbretëreshat lindur nuk ju kanë,
por jeni bij të Zotit, edhe pikë!
Nuk po i sillen mirë as dhe njëçikë,
masella krejtësisht i është shpërbërë,
ngaqë s’i japin bukë, por tërshërë
dhe, që të mos qëndrojë me barkun bosh,
pi vetëm ujë të ndenjur, të pëgërë,
do ta lini Vijonë këtu përposh?

Princa të lartë, përvishni ato llërë
dhe bëni gjithë sa keni për të bërë,
lidhur në litar hidhmëni një kosh,
se edhe derrat rendin sërë-sërë
ndonjë derr hungërimën po të zërë,
do ta lini Vijonë këtu përposh?

përktheu Romeo Çollaku

Popular posts from this blog

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

ANALIZË ESTETIKE E LAHUTËS SË MALCIS TË GJERGJ FISHTËS

Xhelal Zejneli


Ka të tillë që Fishtën e kanë cilësuar si figurën më të madhe dhe më të fuqishme të letërsisë shqiptare (shqipe) të gjysmës së parë të shekullit XX. Studiuesit si EqremÇabej, Benedikt Dema, Françesko Ercole, Maksimilian Lamberci, Zef Skiroi, Ernest Koliqi, Georg Shtadmyleri, Zef V. Nekaj, Xhuzepe Gradilone, Ignjac Zamputi, Tonin Çobani, Aurel Plasari etj. janë marrë me krijimtarinë letrare të Gjergj Fishtës në periudha të ndryshme: para Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht gjatë luftës, pas luftës, d.m.th. në vitet 1945-91, si dhe në periudhën e pluralizmit politik. Siç dihet, në vitet 1945-90, krijimtaria letrare e Fishtës në Shqipërinë moniste nuk ka qenë lëndë studimi e kritikës letrare shqiptare. Në periudhën në fjalë, vepra e Fishtës është studiuar në mënyrë të njëanshme dhe me kritere jashtëletrare dhe joartistike.
Me krijimtarinë e Fishtës janë marrë studiues shqiptarë, por edhe studiues të huaj, sidomos italianë, austriakë dhe gjermanë. Sipas studiuesve të sipërthë…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…