Skip to main content

Tetova News

“Marrëdhëniet shqiptaro-italiane në vitet ‘20-‘34 në optikën e një ambasadori

Prof. Dr. Pëllumb Xhufi


Arben Cici e tregon fibrën e tij prej studjuesi e diplomati të mprehtë që në përcaktimin e temës dhe përkufizimin kohor të saj: “Marrëdhëniet shqiptaro-italiane në vitet 1920-1934” janë, në fakt, thelbësore për të dekriptuar përpjekjet e shtetit të dobët shqiptar për të artikuluar një politikë të jashtme të qëndrueshme, që të garantonte më së paku pavarësinë, sovranitetin e integritetin territorial të tij.

Ambasadori Cici, mbi bazën e një dokumentacioni e literature historike të dorës së parë, na ilustron më së miri qerthullin vicioz në të cilin lëvizi dhe u detyrua të lëvizë politika e jashtme shqiptare në atë periudhë të parë të konsolidimit të shtetit shqiptar.

Me instiktin e një politikani të formuar në terrenin e intrigave e të luftrave klanore e ballkanike, Ahmet Zogu tentoi t’i shmangej “rrethimit” të shteteve fqinje, me interesa e synime të qarta mbi Shqipërinë, duke “u strehuar” në një aleancë me Italinë e Musolinit. Ishte një zgjedhje e detyruar, në një farë mënyre e sanksionuar nga vetë Konferenca e Ambasadorëve e vitit 1921, e cila i kishte njohur Italisë rolin e garantit të pavarësisë e integritetit të shtetit shqiptar. Por Italia ishte e interesuar për një pavarësi të Shqipërisë ndaj fqinjëve ballkanikë, Jugosllavisë e Greqisë, rivalë të saj, ndërkohë që kërkonte një protektorat e deri varësi të plotë të shtetit shqiptar ndaj asaj vetë. Një përcaktim i tillë i politikës së Italisë fashiste ndaj Shqipërisë, nuk linte shumë shpresa për të ardhmen e shtetit shqiptar dhe të vetë Ahmet Zogut. Ajo çka ndodhi pas viteve 1930 në marrëdhëniet italo-shqiptare është një tentativë e dëshpëruar për ti shpëtuar “darës” italiane, duke iu kthyer një “miqësie” të pamundur pikërisht me Jugosllavinë e Greqinë apo edhe me gjithë koncertin ballkanik. Kjo ishte një përmbysje traumatike në politikën e jashtme të shtetit të brishtë shqiptar, ishte një valle e vështirë, të cilën për më tepër nuk mund ta hiqte një person si Ahmet Zogu, i mbetur peng i korrupsionit dhe i pazareve të fshehta që kishte gatuar në të shkuarën e afërt sa me qeveritarët e Jugosllavisë, aq edhe me ata të Italisë e të Greqisë. Rikthimi i tij në krahët e Italisë, pas vitit 1934, shënoi fundin malinkonik të sovranitetit e të dinjitetit të shtetit shqiptar, e bashkë me të, edhe të politikës së jashtme të pavarur të saj.

Si asnjëherë më parë, Arben Cici ka zgjedhur të analizojë një copëz ndër më domethënëset të historisë sonë politike e diplomatike, atë të viteve 1920-1934, kur shteti shqiptar dhe politika e tij e jashtme ranë viktimë jo vetëm e fatalitetit të përhershëm gjeo-politik dhe e konjukturave ndërkombëtare, por edhe e dobësive dhe e veseve të klasës së vet politike. Por ka edhe diçka, që shkon përtej interesit e përmbajtjes së këtij libri plot vlera të Arben Cicit.

Nën impresionet pozitive të tij, lexuesi papritur kujtohet se kur më shumë e kur më pak, një histori e tillë me përthyerje e përmbysje të forta, ka vazhduar ta karakterizojë politikën e jashtme të shtetit shqiptar edhe në dekadat e mëvonshme, deri në ditët e sotme.

.

Kanë thënë për librin

Libri me temë “Marrëdhëniet shqiptaro-italiane në vitet 1920-1934”, nuk ka rëndësi vetëm për qasjen objektive ndaj fenomenit historik qe ai analizon, por edhe për burimet e pasura primare arkivore shqiptare dhe të huaja, si dhe për burimet e shumta sekondare nga historiografia shqiptare dhe e huaj. Ai ka arritur të shfrytëzojë gjithashtu gjarësisht dhe shtypin shqiptar e të huaj të periudhës që merr në studim. Autori me punën e i ia ka dalë të krijojë një vepër të vlefshme jo vetëm për studentët  e studiuesit e historisë së Shqipërisë, por edhe për diplomatët shqiptarë.

Prof. Dr. Valentina Duka

Libri është një ftesë për të hedhur një vështrim kritik në të shkuarën tonë, jo të largët, si dhe për të reflektuar rreth sfidave aktuale me të cilat përballet jo vetëm vendi ynë e rajoni, por edhe më gjerë.

Virgjil Muçi

Një libër i domosdoshëm … dhe i shkruar me elegancë e profesionalizëm. Cici ofron një material të pasur arkivor për një periudhë të rëndësishme në historinë e ndërtimit e të zhvillimit të marrëdhënieve me Italinë. Është historia e shkruar ashtu si është.

Valbona Nathanaili, Drejtore UET Press

Autori i studimit sjell të dhëna me interes dhe te dokumentuara për luftën politike të viteve 1921-1924 dhe përplasjet diplomatike të shtetit shqiptar e sidomos per interesin gjithnjë në rritje të Italisë për Shqipërinë. Veçanërisht pas dështimit të lëvizjes demokratike të 1924 dhe konsolidimit të pushtetit të A. Zogut si president i Republikës Shqiptare në plan të parë doli orientimi i jashtëm i shtetit shqiptar.

Prof.As. Adem Mezini

Titulli : Marrëdhëniet shqiptaro-italiane në vitet 1920-1934


Autor :  Arben Cici

Me parathënie nga Valentina Duka, Prof. dr.

Redaktor Nasho Jorgaqi


Botuese UET Press

Flurudha

Popular posts from this blog

Drejtshkrimi i 1973-shit kërkon redaktim të thellë

Profesor Mehmet Çeliku sjell një studim mbi politikat gjuhësore dhe debatet e sotme mbi rishikimin e standardit të shqipes “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe”, 1973 ka nevojë për një redaktim të thellë. Materiali ilustrues duhet zëvendësuar në një masë të konsiderueshme, duke u përditësuar me një material të ri nga stile të ndryshme, duhen hequr shumë shembuj e fjalë periferike që nuk janë të ditës a karakteristike për standardin e si rrjedhim, pa asnjë interes, duhen hequr e zëvendësuar shembujt dhe emërtimet e shumta të politizuara dhe të vjetruara të institucioneve si: kooperativa bujqësore, PPSH, Byroja Politike, Komiteti Qendror, sekretari i parë i Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë, sekretari i Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë, hidrocentrali “Lenin” ose parulla komuniste “të jetojmë, të punojmë si revolucionarë”, terma gjuhësorë të kapërcyer si nyja e prapme, përemër i pakufishëm, numëror rreshtor etj., në vend të mbaresave shquese …”. Këto janë dis…

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…