Skip to main content

Tetova News

Bastet dhe parashikimet rreth fituesit të Nobelit për letërsi


Në Mbretërinë e Bashkuar, ku ju mund të vëni bast mbi gjëra të tilla, është vënë bast me para për romancierin japonez Haruki Murakami. Si në “Monday morning”, Ladbrokes betting, faqe e basteve ka autorin e “Wind-Up Bird Chronicle” dhe “1Q84”, që janë dyshja nga pesëshja favorite për të fituar. Fituesi i ardhshëm i çmimit Nobel për Letërsi do të shpallet të enjten një orë pas mesdites në Stokholm.
Me kalimin në Boston Globe, Chris Wright thekson se libraritë britanike ka mundëri që nuk i kanë lexuar shumë nga autorë të listës së gjatë duke përfshitë edhe Murakami, që është favoriti potencial.
Pas Murakami, në krye të listës së Ladbrokes kanadezi i tregimeve shkrimtarja Alice Munro, pastaj është amerikanja Joyce Carol Oates dhe romancieri hungarez Peter Nadas, romani i fundit i të cilit është “Parallel Stories”.
Shkrimtarët Ngugi Wa Thiong'o, Alice Munro dhe Philip Roth krye të listës së David Ullin, të cilët janë janë pretendentë kryesorë për të fituar çmimin Nobel për Letërsinë këtë vitë. Edhe njëzet e katër orë na ndajnë deri në momentin kur do të shpallet fituesi i çmimit nobel për letërsi.
Me njoftimin e disa ditëve më parë, kemi kërkuar nga personeli i librit se cili është pretendent të fitojë.
“Ajo çfarë ne dimë nga herat e kaluara të çmimeve Nobel është se gjithmonë na ndodhë të përballemi me zgjedhjen e dikujt që ne nuk e kemi pritur. Jean-Marie Gustave Le Clézio, Herta Muller, edhe fituesi i vitit të kaluar Mo Yan - çka i bashkon këta shkrimtarë është statusi të i errët i tyre, dhe mënyra se si ata duket se kanë ardhur nga askundi për të fituar. Të gjithë prej tyre, janë meritor, sepse janë angazhuar për letërsinë dhe për politikën, me idenë se një shkrimtar duhet të luajnë një rol publik. Kjo është edhe një sjellje që komiteti Nobel duket të vlerësojë”, thotë David Ulin.
Carolyn Kellogg shkruan: “Zgjedhja ime është Adonis, unë e kam thënë më parë se Adonis është një kandidat i fortë për të fituar Nobel-in sivjet. Konsiderohet si një nga poetët e mëdhenj të kohës sonë, Adonis në mënyrë kreative i sfidon format dhe traditat e poezisë arabe, avancimin dhe zgjerimin e mundësive të saj. Ai ka pasur një tendencë për të vënë në pikëpyetje dogmën politike, e cila nganjëherë ka vënë atë në kundërshtim me kolegët e tij, por flet për një vendosmëri që të arrijë përfundimet e veta”.
Ndërkaq, Hektor Tobar ka shtuar:
“Unë do të favorizoj shkrimtaren kanadeze, kjo është sipas parashikimeve të mia. Asnjë shkrimtar kanadez nuk e ka fituar kurrë çmimin Nobel për letërsi, dhe ky mund të jetë viti i parë kur komisioni vendos për një zgjedhje të tillë. Ka të paktën dy kandidatë të fortë të cilët shpesh bëjnë listën e të preferuarve, dhe një pikë të errët të jetë e mundur që nuk është në ekranin e radarit te askujt për aq sa unë mund të them”.
Box- Që nga viti 1901-2012 janë dhënë gjithsej 105 Çmimet Nobel në letërsi, prej tyre 12 kanë qenë gra që e kanë fituar këtë çmim, 4 çmime deri më tani sa janë fituar kanë qenë të ndara në mes dy personave, 42 vjet ishte mosha më e re e laureatit për këtë çmim ky ishte vitin e kaluar, Rudyard Kiplingi njohur me librin e tij për gjunglen, ndërsa mosha më e vjetër ishte 88, ai ishte Doris Lesing i cili u nderua me çmimin në vitin 2007. Ndërkaq 64 është mosha mesatare e e laureatëve për çmimin Nobel në vitet që ishin të nominuar për Nobel.
Ndërkaq, laureatët më të popullarizuar të Letërsisë janë: John Steinbeck, Rabindranath Tagore, Ernest Hemingway, William Faulkner, Seamus Heaney, Gabriel García Márquez, Winston Churchill, Pablo Neruda, William Golding dhe Albert Camus.

D.Kabashi
Zëri

Popular posts from this blog

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

ANALIZË ESTETIKE E LAHUTËS SË MALCIS TË GJERGJ FISHTËS

Xhelal Zejneli


Ka të tillë që Fishtën e kanë cilësuar si figurën më të madhe dhe më të fuqishme të letërsisë shqiptare (shqipe) të gjysmës së parë të shekullit XX. Studiuesit si EqremÇabej, Benedikt Dema, Françesko Ercole, Maksimilian Lamberci, Zef Skiroi, Ernest Koliqi, Georg Shtadmyleri, Zef V. Nekaj, Xhuzepe Gradilone, Ignjac Zamputi, Tonin Çobani, Aurel Plasari etj. janë marrë me krijimtarinë letrare të Gjergj Fishtës në periudha të ndryshme: para Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht gjatë luftës, pas luftës, d.m.th. në vitet 1945-91, si dhe në periudhën e pluralizmit politik. Siç dihet, në vitet 1945-90, krijimtaria letrare e Fishtës në Shqipërinë moniste nuk ka qenë lëndë studimi e kritikës letrare shqiptare. Në periudhën në fjalë, vepra e Fishtës është studiuar në mënyrë të njëanshme dhe me kritere jashtëletrare dhe joartistike.
Me krijimtarinë e Fishtës janë marrë studiues shqiptarë, por edhe studiues të huaj, sidomos italianë, austriakë dhe gjermanë. Sipas studiuesve të sipërthë…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…