Skip to main content

Tetova News

O zonjë, jam i ri! - Poezi nga Mircea Dinescu

Mircea Dinescu ka debutuar në fushën letrare me poemën “Destin de Familie” (Fati i një familjeje), botuar në revistën “Luceafarul”. Si botues, debuton me volumin “Invocatie nimanui” (Lutje tek askushi), botuar në revistën “Luceafarul”, Bukuresht, 1971. Çmimet, titujt dhe dekorimet: Çmimet e Bashkimit të Shkrimtarëve të Rumanisë, 1971, 1976, 1981. Anëtar Nderi i Universitetit të Augsburgut, Gjermani (1991). Çmimi “Herder”, 1999.

MIRCEA DINESCU

(1950)

Lenta

Oh vdekja më shkërben nga pasqyra:
ar fëmijë e hi me radhë e parreshtur,
nuk jam veçse lenta me pluhur pa ngjyra
nga ku koha ka vështruar duke qeshur.


Trubadur

Unë jam pronar, siç dhe kam qënë në këta pyje
ku, po ju them, gjithnjë kam bërë gjumë prej çuni
jam edhe ëngjëll, eksodesh ligur, jo ndër yje
por nëpër flluskat ngjyrë rozë prej sapuni,

jam dhe përbindësh që gëlltit si në zgafellë
parfum zëmbakësh, me oreks, pa bërë zë
mund të më thoni, te kjo luginë kaq e thellë
rrojmë apo s’rrojmë, frymë a marrim, më thoni, më?

O miq, mahnituni, mahnituni me ngut
sa ende kuajt nxehen poshtë, pra nën shalë
sa kohë bora është e bardhë, s’u përmut
sa kohë gjuhës s’i ka hyrë ndonjë halë


Mërgim në një kokërr piperi
Ti lëri llogaritësit të merren me valët
lëri dhe të tjerët që çelësa të tundin,
ji sorra sqepngritur, hamall i përçartur
që mbart në dhjetor gëzhuta ndër ara.

Moçalesh hareshëm atlet i namuzit
të kesh turp të vdesësh në çast, si haram
mbi shtratin lëvizës në autoambulancë
të grishësh parreshtur dhe vajza dhe lule…

Si vend për t’u çlodhur piperin të zgjedhësh
nderim, në s’paç zor, si gjithë njerëzia,
t’i japësh kujt xham ve beton
atje nga ka ikur dikur Perëndia.

Shqipëroi Kopi Kyçyku
Antologji e poezisë rumune, Bukuresht 2003, f. 349-350



O zonjë, jam i ri

O Zonjë, jam i ri dhe vera më njeh mirë
kur syri shkllav shëtit, çdo vashë nëpër deje, -
Si mund të kthehem, vallë, te foshnja e dikurshme
Kur mishi lulëzon dhe qan vetëm harresa?
O Zonjë, jam i ri, por kam punuar shumë,
kuptoj se qysh rrëzohem prej ëndrrës n’ekuilibër,-
sikur t’i haja grimcat e dritës, unë kurrë
nuk do ta ndjeja veten të ngopur me rininë,
i zhytur në lëkurën e tigrit sypatrembur!

O Zonjë jam i ri, me shpatulla burrërore,
dhe dua të ushqehem me qumësh prej kometash, -
në shpirt të rritet qielli dhe yjet në çdo kockë,
me afshin tim të ngrohët dëbora e përjetshme….

O Zonjë jam i ri dhe krahët i ndjej ende
të forta kur me gjunjë dhe tokën mund ta prek,
ky vrull më deh sikur kam pirë verë
dhe ndjej si rrjedhim sot mes tërë qenies sime
gjyshet dhe xhaxhallarët tej viteve që ikin…

O Zonjë, jam i ri, prandaj nuk të besoj,
sado që të më flasësh koha s’i fsheh dot thonjtë,
mes mjergullës shigjetat lajmëtare
drejt meje po nxitojnë…I ri jam. Mirëmbrëma!


Historia e vetëvrasësit të dështuar

Më 47 kishte uri dhe halle, -
unë isha gati të lindja,
por nëna ime, duke buzëqeshur,
lindi vëllanë tim, të verbrin…
Do të haja mana,
por fryu era dhe i shkundi
në oborrin përtej…
Lufta ishte më e ftohtë se birra…
Do të lidhesha me njjë vajzë,
por ajo u lidh me një tjetër
me prioritetin e së djathtës…
Kur konkurova vetëm, unë dola i dyti…
Kur u hodha në lum që të mbytesha,
u kujtova se, mjerisht, di të notoj!

Përktheu: Dionis Bubani


Bio
Dinescu poet, politikan dhe disident. Lindur më 11 nëntor 1950 në Slobozia. Biri i Stefan Dineskut, punëtor metalurg, dhe i Aurelia Badea, punonjëse arsimi. 1965-1969, ka kryer shkollën e mesme në Slobozia. 1979-1984, ka kryer Fakultetin e Gazetarisë të Akademisë së karrierës “Stefan Gheorgiu”. 1972-1976, punonjës në Shoqatën e Shkrimtarëve të Bukureshtit. 1976-1982, botues në revistën “Luceafarul”. 1982-1989, botues në revistën “Romana Literara”. 1989, u pushua nga puna në “Romana Literara” si rezultat i një interviste antidiktatoriale dhënë për gazetën francezë “Liberation” dhe u arrestua në vendbanimin e tij. U lirua gjatë revolucionit të dhjetorit në 1989 në Rumani, dhe është ndër të parët që hyri në ndërtesën e Televizionit Rumun duke deklaruar: “Tirani u shporr”. 1991, President i Bashkimit të Shkrimtarëve të Rumanisë. Pas revolucionit themeloi të përjavshmen “Acaemia Catavencu”, të cilën e drejtoi deri në vitin 2000, kur ai e la atë për të themeluar revistën “Plai cu boi” (në dhjetor 2000). 2000, u zgjodh anëtar i Këshillit Kombëtar për Studimin e Punimeve të Publikuara të ish-Arkivave të Sigurimit.
 Standard

Popular posts from this blog

ANALIZË ESTETIKE E LAHUTËS SË MALCIS TË GJERGJ FISHTËS

Xhelal Zejneli


Ka të tillë që Fishtën e kanë cilësuar si figurën më të madhe dhe më të fuqishme të letërsisë shqiptare (shqipe) të gjysmës së parë të shekullit XX. Studiuesit si EqremÇabej, Benedikt Dema, Françesko Ercole, Maksimilian Lamberci, Zef Skiroi, Ernest Koliqi, Georg Shtadmyleri, Zef V. Nekaj, Xhuzepe Gradilone, Ignjac Zamputi, Tonin Çobani, Aurel Plasari etj. janë marrë me krijimtarinë letrare të Gjergj Fishtës në periudha të ndryshme: para Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht gjatë luftës, pas luftës, d.m.th. në vitet 1945-91, si dhe në periudhën e pluralizmit politik. Siç dihet, në vitet 1945-90, krijimtaria letrare e Fishtës në Shqipërinë moniste nuk ka qenë lëndë studimi e kritikës letrare shqiptare. Në periudhën në fjalë, vepra e Fishtës është studiuar në mënyrë të njëanshme dhe me kritere jashtëletrare dhe joartistike.
Me krijimtarinë e Fishtës janë marrë studiues shqiptarë, por edhe studiues të huaj, sidomos italianë, austriakë dhe gjermanë. Sipas studiuesve të sipërthë…

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…