Skip to main content

Tetova News

Kush është me Nastradinin - Nga Petro Marko (Botuar me 1945)


Çdo fytyrë shpreh edhe një jetë dhe çdo veshje shpreh edhe një kategori.
Ja këtu përpara meje, kam një që shtrëngon kravatën dhe një tjetër që i fryn hirit të cigares që i bije në xhaketën e hekurosur. Përjashta kalon një, kalojnë dy, kalojnë një mijë me një mijë mënyra të veshuri.
“L’habit ne fait pas le moine!” thotë frëngu, që do të thotë “Veshja nuk e bën murgun!”. Edhe unë i këtij mendimi jam. Por Nastradini thotë të kundërtën: “Qyrku e bën njerinë!”
Tani nga këta një mijë që më kalojnë përpara sa për qind janë me tezën e Nastradinit? Kam parë një shok që gjer dje vishej thjeshtë, ecte thjeshtë, shoqërohej thjeshtë, dhe çdo lëvizje e tij ishte e thjeshtë. E shoh sot me kravatë shtërnguar, me pantallona të hekurosura, me një shami si lule në xhep, që mbahet na një penë e nganjë lapës, me këpucë të llustrosura, dhe…sa ka ndryshuar!
Sikur nuk është ai. Kapardiset si gjel kur ecën, flet pak, ulet me kujdes se mos u prishë hekurin pantallonave dhe nuk përfill njeri. Doemos kur ky hyn në radhën e atyre që besojnë Nastradinin.
Sjell ndërmend kur ky,dhjetë vjet më parë, prapë ishte veshur kështu si sot, se kush e di se si dhe ku i gjeti rrobat e reja, kurse nëna e tij që kishte ardhur nga fshati për ta shpënë në një doktor. Ky gjatë rrugës rrinte dhjetë metra përpara nënës, e cila i bërtiste:
-Prit, biro ….se do të humbas rrugën!
Por s’pyeste djali, e kishte marë më qafë veshja!
Dhe kur pardje pashë ministrin e kulturës krah për krah me nënën e tij fshatare, duke dëgjuar koncertin e madh në hotel “Dajti” e pyeta shokun: “ti akoma mbete mik i Nastradinit?”
Kalojnë njerëzit dhe kërkojnë të pasqyrohen nga veshja. Kujtojnë se duke llustruar këpucët dy herë në ditë, llustrosin edhe personalitetin e tyre. Janë me Nastradinin…
L’habit ne fait pas le moine!

Popular posts from this blog

Petro Marko dhe Heminguej, nga dy botë të kundërta

Virion Graçi
Tekstet romanore të Petro Markos, i janë nënshtruar diktatit të ashpër redaksional, për pasojë janë tjetërsuar. Kanë ndërhyrë në titujt, duke i rekomanduar lexuesit konotacione të tjera ideo-emocionale, ndryshe nga konceptimi autorial; kanë dërguar në brumatricet e letrës libra të porsabotuar; kanë ndërhyrë në brendinë e veprës duke tjetërsuar personazhe protagonistë duke shfytyruar natyrën e marrdhënieve midis tyre

Për shkak të skualifikimit politiko-policor të Petro Markos në periudhën e totalitaritzmit të shpallur, qëndrimi i kritikës zyrtare dhe institucioneve shtetërore të kulturës ndaj krijimtarisë së tij, në rastet më afirmative ka qenë i cunguar, minimalist; rëndom mbi autorin kanë mbizotëruar ato që Prof. A. Plasari, saktësisht i ka quajtur së fundmi burgjet e padeklaruar të P. Markos… P. Marko, pas traditës tepër modeste e modeleve rrëfimtare anakroniko-anemike të romanit shqip deri atëherë, vitalizoi rrëfimin epik, dëshmoi siguri artistike e mjeshtëri të lartë; ka…

ANALIZË ESTETIKE E LAHUTËS SË MALCIS TË GJERGJ FISHTËS

Xhelal Zejneli


Ka të tillë që Fishtën e kanë cilësuar si figurën më të madhe dhe më të fuqishme të letërsisë shqiptare (shqipe) të gjysmës së parë të shekullit XX. Studiuesit si EqremÇabej, Benedikt Dema, Françesko Ercole, Maksimilian Lamberci, Zef Skiroi, Ernest Koliqi, Georg Shtadmyleri, Zef V. Nekaj, Xhuzepe Gradilone, Ignjac Zamputi, Tonin Çobani, Aurel Plasari etj. janë marrë me krijimtarinë letrare të Gjergj Fishtës në periudha të ndryshme: para Luftës së Dytë Botërore, pjesërisht gjatë luftës, pas luftës, d.m.th. në vitet 1945-91, si dhe në periudhën e pluralizmit politik. Siç dihet, në vitet 1945-90, krijimtaria letrare e Fishtës në Shqipërinë moniste nuk ka qenë lëndë studimi e kritikës letrare shqiptare. Në periudhën në fjalë, vepra e Fishtës është studiuar në mënyrë të njëanshme dhe me kritere jashtëletrare dhe joartistike.
Me krijimtarinë e Fishtës janë marrë studiues shqiptarë, por edhe studiues të huaj, sidomos italianë, austriakë dhe gjermanë. Sipas studiuesve të sipërthë…

FILOZOFIA E BUKURISË - Isuf Luzaj

Fragmente nga libri Filozofia e bukurisë
Bukuria është ajo e vërtetë që u pëlqen të gjithëve, pa pasur ata konceptin e së vërtetës logjike. Nga të gjitha magjitë, kjo është më e sinqertë: Gjykimi i shijes është i pavarur nga koncepti përkufizues i perfeksionit, sepse, kur një objekt deklarohet i pëlqyer, i bukur, me të gjitha endjet e ëndërrimit, kurrë s’është i qartë, i pastër, as i sigurt, pa asnjë përse! Shija fiton shumë kur bashkohet me estetikë, me intelekt aq më mirë, saqë pranohet nga të gjithë pa dhënë shpjegim, pa dhënë arsye, sepse s’ka rregulla, s’ka ligje që të përcaktojnë se çfarë është e bukura. Një këngë? Një pikturë? Një lule? Një flutur? Ç’është bukuria? Dhe përse është ashtu? Për ngjitje shpirtërore në sfera ekstaze, për lutje para altarit, përgjunjjeje namazi, që i flasin misterit gjithë popujt një gjuhë? Bukuria dhe sublimja vijnë në ujdi, janë mrekulli që vënë paqe midis perëndive.
Bukuria që frymëzon poetin ngjan të jetë përfaqësuese absolute e një koncepti të pakuf…